„Żuławy w Gdańsku”, 21-22 kwietnia – weekend pełen regionalnych atrakcji

zulawy w gdansku

„Żuławy w Gdańsku”
21–22 kwietnia, godz. 10:00–18:00

Muzeum Archeologiczne w Gdańsku (ul. Mariacka 25/26)

 

Zapowiada się weekend pełen regionalnych atrakcji: 21–22 kwietnia w Muzeum Archeologicznym w Gdańsku.

Odkryjmy bogactwo naturalne i kulturowe Żuław!

Charakterystyczne domy podcieniowe, urokliwe szlaki wodne tworzące Pętlę Żuławską, atrakcje turystyczne i przyrodnicze, nowoczesna infrastruktura, a także dziedzictwo mennonitów, wyjątkowe budowle gotyckie, wiatraki, fascynujące obiekty hydrotechniczne, mosty zwodzone i śluzy, przepiękne krajobrazy, żuławskie przysmaki i specjały…

Będzie coś dla ducha i coś dla ciała.

 

Posmakuj słynnego żuławskiego sera Werderkäse oraz soku jabłkowego z historycznych odmian jabłoni. Zobacz kunsztowną ceramikę żuławską. Poznaj oferty muzeów, kolei wąskotorowej, ośrodków wypoczynkowych i edukacyjnych. Skorzystaj z okazji do zakupu najnowszych książek o Żuławach.


Wśród wystawców i sprzedawców znajdą się: Mały Holender, Cedrowy Dworek, Gmina Cedry Wielkie, Żuławski Park Historyczny, Klub Nowodworski, Żuławska Kolej Dojazdowa, Dawna Wozownia, Gmina Nowy Dwór Gdański, Wydawnictwo Prowincja, Ceramika Żuławska, Sudoł Cooperation, Społeczny Instytut Pomologiczny na Żuławach, Politechnika Gdańska, Ceramika Żuławska, ZaŻuławialnia.


PROGRAM IMPREZY:

21 kwietnia (sobota)
11:00–11:30 – Marcin Owsiński – „Tiegenhof – Nowy Dwór w 1945 roku. Koniec i początek miasta na Żuławach” – prezentacja wydawnictwa
11:30–12:00 – Mariusz Wiśniewski – „Dom podcieniowy Danzigerkopf, Żuławki 6”
12:00–12:30 – prof. Lucyna Nyka, prof. Jakub Szczepański – „Park kulturowy jako forma ochrony i rozwoju krajobrazu Żuław”
12:30–13:00 – Łukasz Krajewski – „Hausboty na Pętli Żuławskiej w praktyce”
13:00–13:30 – ks. Paweł Potoczny, Łukasz Kępski – „Średniowieczny kościół św. Mikołaja – Parafia Grekokatolicka”
13:30–14:00 – Łukasz Kępski – „Machandel – najnowsze odkrycia”
14:00–14:30 – Wiesław Olszewski – „Spływ Wodami Żuław – kajakowa impreza cykliczna”
14:30–15:00 – Jacek Michalski – „Informacja o działaniach Stowarzyszenia Żuławy”
15:00–15:30 – Zbigniew Ptak – „Pętla Żuławska – najnowszy etap rozwoju”
15:30–16:00 – Aleksandra Paprot-Wielopolska – „Tworzenie i odtwarzanie tradycyjnych strojów regionalnych na Żuławach”
16:00–16:30 – Dariusz Piasek – „Żuławy na dawnej pocztówce” – wykład i promocja książki
16:30–17:00 – Pomorskie Towarzystwo Miłośników Kolei Żelaznych – promocja wydawnictwa
17:00–17:30 – Krzysztof Kucharski – „Mars w depresji. Czyli działania militarne na Żuławach 1700–1807”
17.30–17:50 – Pokaz filmu „Naznaczeni krajobrazem – wspomnienia przedwojennych mieszkańców Żuław”

22 kwietnia (niedziela)
10:30–11:00 – Elżbieta Skirmuntt-Kufel – „Wieści z domu podcieniowego w Trutnowach”
11:00–11:30 – Jerzy Kornacki – „Żuławskie domy podcieniowe”
11:30–12:00 – Tomasz Jagielski – „Historia żuławskiej wsi Leszkowy” – wykład i promocja książki
12:00–12:30 – Jacek Opitz – „Historia serowarstwa na Żuławach – najnowsze odkrycia”
12:30–13:00 – Wiesław Zbroiński – „Skansen Mokry Dwór – wiatrak przemiałowy i kolekcja maszyn”
13:00–13:30 – Justyna Borucka – „Żuławy – dziedzictwo zapisane w krajobrazie, teoria i praktyka działań i inicjatyw, projektów badawczych Politechniki Gdańskiej”
13:30–14:00 – Andrzej Kasperek, Leszek Sarnowski, Książka – „Mój płaski kraj”, informacja o powstającej książce oraz prezentacja Wydawnictwa Prowincja
14:00–14:30 – Radosław Kubus – „Gdańska Głowa”
14:30–15:00 – Leszek Marcinkowski – „Żuławska pompa parowa w Różanach”
15:00–15:30 – Marek Opitz, Klub Nowodworski – „Co nowego w Muzeum Żuławskim?”
15:30–16:00 – Artur Wasielewski – „O kuchni żuławskiej i postępach prac renowacyjnych domu podcieniowego w Orłowie”
16:00–16:30 – Marta Koperska-Kosmicka – „Czy domy podcieniowe przetrwają?”


Patronat honorowy: Marszałek Województwa Pomorskiego Mieczysław Struk

Organizatorzy: Muzeum Archeologiczne w Gdańsku, Muzeum Stutthof w Sztutowie, Fundacja dla Gdańska i Pomorza, Stowarzyszenie Miłośników Nowego Dworu Gdańskiego Klub Nowodworski, Gdański Kantor Wydawniczy

Patronat medialny: Dziennik Bałtycki, Gdańsk Strefa Prestiżu, TVP 3 Gdańsk

 

 

Wydarzenie na Facebooku: Żuławy w Gdańsku

Majówka na Grodzisku w Sopocie

majowka na grodzisku

Co nosiła modna Słowianka, a z czym ruszali w bój goccy wojownicy? Na czym polegała taktyka wojenna Słowian, a jak walczyli Goci? Czy średniowieczne tańce były skomplikowane? Kogo można było spotkać na jarmarku w średniowieczu?

Zapraszamy na cykl imprez plenerowych "Majówka na Grodzisku w Sopocie". W programie moc atrakcji, między innymi: pokazy uzbrojenia Słowian oraz Gotów, walki wojów, rzemiosła, historyczne stroje, tańce, wspólne muzykowanie, warsztaty sypania z piasku, średniowieczny teatrzyk dla najmłodszych... Wstęp wolny!

1 maja - Dzień Słowiański
12:30-13:30
Sypanie piasku - tworzenie słowiańskich symboli przy użyciu kolorowego piasku.
14:00-15:00
Wspólne muzykowanie na dawnych instrumentach: bębnach, grzechotkach i innych.

2 maja - Festyn Średniowieczny
12:00-12:30
Prezentacja wczesnośredniowiecznego uzbrojenia.
12:30-13:00
Pokaz walki wojów.
13:00-13:30
Szyki bojowe - zabawa z udziałem publiczności.
14:00-14:30
Prezentacja wczesnośredniowiecznego stroju.
14:30-15:00
Tańce dawne - z udziałem publiczności.
15:00-16:00
Gry i zabawy.

3 maja - Goci w Grodzie
12:00-13:00
Nauka rzutu gockim oszczepem.
13:30-15:00
Nauka strzelania z łuku.
12:00-15:00
Obóz wojowników gockich, w którym będzie można zapoznać się z przedmiotami codziennego użytku i wyposażeniem bojowym.
15:00-15:30
Prezentacja i omówienie wyposażenia wojowników gockich. Pokaz walki.

Dodatkowo codziennie w godzinach 12:00-16:00:
· jarmark rzemieślniczy - sprzedaż wyrobów nawiązujących do średniowiecza,
· pokazy rzemiosła przy kramach,
· średniowieczny teatrzyk dla najmłodszych,
· możliwość upieczenia przyniesionych ze sobą kiełbasek na grodowym ognisku,
· stanowisko z epoki kamienia, gdzie można zapoznać się z bronią z epoki, nauczyć się obróbki krzemienia oraz rzutu oszczepem przy pomocy miotacza.

 

Wydarzenie na Facebooku: Majówka na Grodzisku w Sopocie

 

Napoleońskie wojska na Grodzisku w Sopocie

Napoleonskie wojska

Jak walczono w okresie napoleońskim? Co żołnierz musiał mieć w tornistrze? Czym różniło się umundurowanie poszczególnych jednostek armii, a co nosiły napoleońskie elegantki? Czym był komiśniak i kto delektował się... kociną? Zapraszamy do Grodziska w Sopocie na spotkanie z żołnierzami i elegantkami Garnizonu Danzig!

 

29 kwietnia 2018 r., godz. 12:00–16:30, Skansen Archeologiczny - Grodzisko w Sopocie (ul. J. J. Haffnera 63), wstęp wolny

PROGRAM IMPREZY
12:00 Naprzód marsz!
Pokaz musztry żołnierzy piechoty epoki napoleońskiej. Zwroty, marsz zwyczajny i podwójny, obroty. Musztra z bronią. Ładowanie na komendy karabinów skałkowych.
13:00 Co w tornistrze mieć trzeba?
Pokaz wyposażenia żołnierza epoki napoleońskiej. Do czego służył zapasowy jeden but? Po co żołnierzowi wosk, łój I spalone kości?
13:30 Pół funta, panie starszy!
Prezentacja typowej racji żywnościowej szeregowego żołnierza, a także stołu oficerskiego. Opowieść o kuchni wojskowej epoki. Czym był komiśniak i kto delektował się kociną?
14:00 Doktorze Haffner, pomocy!
Pokaz wyposażenia medycznego napoleońskiego chirurga. Opowieść o metodach leczenia oraz prezentacja operacji w szpitalu polowym. Tylko dla widzów o mocnych nerwach! Usuwanie kuli, amputacja, trepanacja, lewatywa...
15:00 Rabacik bez kwiatka
Pokaz mundurów armii epoki napoleońskiej. Dlaczego "homar" pływał na statkach, a kartofle jedzono w mundurkach? Czym różniło się umundurowanie poszczególnych jednostek armii?
15:30 Napoleońskie elegantki
Pokaz mody damskiej. Jak ubierały się dama, markietanka i prosta mieszkanka Gdańska?
16:00 Ognia!
Potyczka patroli, pokaz sposobów walki w epoce napoleońskiej.
16:30 Zakończenie, wspólna fotografia

Wydarzenie na Facebooku: Napoleońskie wojska na Grodzisku w Sopocie

 

„Nowożytne ossuaria z klasztoru dominikańskiego w Gdańsku” – nowa publikacja Muzeum Archeologicznego w Gdańsku

Nowozytne ossuaria

Książka pod tytułem „Nowożytne ossuaria z klasztoru dominikańskiego w Gdańsku. Wyniki badań interdyscyplinarnych” powstała pod redakcją Aleksandry Pudło i Macieja Henneberga. To interesująca pozycja nie tylko dla specjalistów. Gdańszczanie i miłośnicy historii dowiedzą się z niej o wielu ciekawych odkryciach.


Przez dwa lata archeolodzy i antropolodzy przebadali ponad 100 tysięcy kości odkrytych w Gdańsku. W skład zespołu badawczego weszli najlepsi specjaliści z ośrodków naukowych w Polsce i za granicą. Trzon tego zespołu stanowili eksperci z Gdańska – Muzeum Archeologicznego w Gdańsku, Uniwersytetu Gdańskiego, Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego.


Ossuarium oznacza miejsce powtórnego pochówku, gdzie złożono kości zmarłych. W Gdańsku takie ossuaria zostały odkryte przez archeologów na placu Dominikańskim, na terenie dawnego klasztoru. Dziś znajduje się tam Piwnica Romańska – oddział Muzeum Archeologicznego w Gdańsku – dostępna dla mieszkańców i turystów. Zwiedzający schodzą do dawnych pomieszczeń klasztornych, gdzie mogą zobaczyć między innymi kilkusetletnie, wypełnione kośćmi ossuarium.


Zaplanuj zwiedzanie Piwnicy Romańskiej
https://archeologia.pl/piwnica-romanska/godziny-otwarcia



Odkrycia archeologiczne w Gdańsku sprowokowały wiele pytań.


Skąd wzięło się tyle kości? Czy są to szczątki ofiar epidemii? Ile ważył przeciętny mieszkaniec Gdańska w XV-XVIII wieku? Czy był wysoki, a może raczej niski? Jaki był stan zdrowia dawnej ludności miasta i jaka była ich dieta? Czy w mieście portowym choroby zakaźne i weneryczne były dużym problemem? Czy gdańszczanie wyróżniali się spośród mieszkańców innych miast europejskich?


Dzięki badaniom prowadzonym przez Muzeum Archeologiczne w Gdańsku poznaliśmy nowe fakty z historii dawnego Gdańska. Najnowsza publikacja stanowi inspirujące źródło wiedzy o populacji gdańszczan w okresie nowożytnym. Na prawie 300 stronach bogato ilustrowanej książki, wydanej w twardej oprawie, znawcy tematu oraz pasjonaci lokalnej historii znajdą mnóstwo interesujących wiadomości o warunkach życia mieszkańców dawnego Gdańska.


Promocja książki odbędzie się w Piwnicy Romańskiej, na placu Dominikańskim w Gdańsku, 17 kwietnia (wtorek) o godzinie 17:00.


Po wydarzeniu, czyli po 17 kwietnia, książka trafi do sprzedaży. Będzie można ją kupić w Muzeum Archeologicznym w Gdańsku, przy ul. Mariackiej 25/26. Na razie wydawca nie zdradza ceny, zapewnia jednak, że – zważywszy na uzyskane dofinansowanie – będzie to cena bardzo atrakcyjna.

 

Nowozytne ossuaria okladka

Komentarz prof. dr. hab. Macieja HennebergaThe University of Adelaide, University of Zurich


Antropolodzy wspólnie z innymi specjalistami z nauk medycznych czy humanistycznych w ciągu XX wieku rozwinęli wiele metod badań szkieletów ludzkich z przeszłości, które pozwalają uzyskać mnóstwo użytecznych informacji o życiu w dawnych czasach, na przykład o: dynamice demograficznej, szerzeniu się chorób i możliwościach ich leczenia, wielkości ciała i budowie fizycznej dawnej ludności, a nawet o cechach wyglądu twarzy. Współczesne metody, takie jak analizy chemiczne kości, dają informacje o pochodzeniu ludzi, ich odżywianiu, czasem o chorobach i sposobach leczenia. Do uzyskania takich informacji zaleca się badania możliwie kompletnych szkieletów. Przemieszane szczątki z wtórnych grobów – ossuariów – nie były dotąd przedmiotem wnikliwych badań antropologicznych.  


W XXI wieku duże ossuaria podominikańskie zostały pieczołowicie wyeksplorowane przez gdańskich archeologów. Wykopaliska odsłoniły ogromną ilość materiału szkieletowego. Wobec planowanego ponownego pochówku odkrytych kości Pracownia Antropologiczna Muzeum Archeologicznego w Gdańsku uznała to za okazję do zdobycia cennych informacji o życiu gdańszczan w XV-XVIII wieku. Podjęto więc nowatorskie, trudne i ambitne badania bioarcheologiczne każdej z odkopanych tysięcy kości, wciągając do współpracy duży zespół specjalistów: archeologów, biologów i medyków z wielu ośrodków polskich i zagranicznych. Plonem pracy zespołu, koordynowanego przez dr Aleksandrę Pudło, jest monografia szczegółowo opisująca położenie, wielkość i kontekst archeologicznych ossuariów, zawarte w nich szczątki odzieży, monet, demografię, budowę ciała, pochodzenie i choroby osób chowanych na katolickim cmentarzu w Gdańsku. Jest to pierwsze w literaturze światowej kompleksowe opracowanie ossuariów, nadające im rangę wartościowego źródła do poznania przeszłości i pokazujące, jak można twórczo zastosować najnowsze metody badań bioarcheologicznych do materiału poprzednio uważanego za bezwartościowy.

Komentarz dr Aleksandry Pudło – Muzeum Archeologiczne w Gdańsku


„Projekt Ossuarium” realizowany w Muzeum Archeologicznym w Gdańsku był jednym z największych zadań archeologiczno-antropologicznych prowadzonych przez muzeum. Obejmował badania ponad 100 tysięcy kości z obiektów odkrytych podczas wykopalisk. Program badawczy – zarówno archeologiczny, jak i antropologiczny – był bardzo bogaty, wychodzący poza ramy standardowych opracowań tego typu obiektów. Interdyscyplinarny i międzynarodowy zespół badawczy sprostał krótkiemu czasowi realizacji programu.

Przed wydarzeniem promującym książkę odbędzie się sesja naukowa pt. „Nowożytne ossuaria gdańskie”. Na sesji zaprezentowane zostaną wyniki interdyscyplinarnych badań nad nowożytnymi ossuariami z klasztoru dominikańskiego w Gdańsku. Badania były prowadzone w ramach „Projektu Ossuarium”, dofinansowanego przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego.


Miejsce spotkania: Muzeum Archeologiczne w Gdańsku – Dom Przyrodników, ul. Mariacka 25/26.

Program sesji (17.04.2018):
godz. 12:00
Powitanie gości oraz wprowadzenie w temat sesji – Beata Ceynowa, Zastępca Dyrektora Muzeum Archeologicznego w Gdańsku.
godz. 12:15
Założenia „Projektu Ossuarium” – dr Aleksandra Pudło, Muzeum Archeologiczne w Gdańsku.
godz. 12:30
Wyniki badań archeologiczno-historycznych:
„Ossuaria z placu Dominikańskiego w Gdańsku” – Maciej Szyszka, Muzeum Archeologiczne w Gdańsku,
„Elementy odzieży z ossuariów” – Joanna Jabłońska-Dyrda, Muzeum Archeologiczne w Gdańsku,
„Monety z ossuariów” – Paweł Milejski, Uniwersytet Wrocławski,
„Konwent dominikanów w okresie nowożytnym” – dr hab. Dariusz Kaczor, Uniwersytet Gdański.

Przerwa.

godz. 14:00
Wyniki badań antropologicznych:
„Obraz biodemograficzny nowożytnego Gdańska” – dr hab. Alicja Budnik, Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie,
„Podobieństwo biologiczne gdańszczan do grup z Pomorza, Polski i Europy” – dr Robert Dąbrowski, Muzeum Miejskie w Nowej Soli,
„Budowa ciała gdańszczan w okresie nowożytnym” – dr Justyna Marchewka-Długońska, Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie,
„Ślady wybranych zmian chorobowych na szczątkach kostnych z gdańskich ossuariów” – dr Magdalena Krajewska, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu.
godz. 15.30
Zakończenie sesji.

Weekend w muzeum za pół ceny, skorzystaj w dniach 7-8 kwietnia!

Weekend za pol ceny Muzeum Archeologiczne w Gdansku

Muzeum Archeologiczne w Gdańsku bierze udział w akcji "Rozsmakuj się w Metropolii. Weekend za pół ceny".
 
Aby skorzystać ze specjalnej oferty, wystarczy odwiedzić muzeum w dniach 7-8 kwietnia. Na zwiedzających czekają Dom Przyrodników (ul. Mariacka 25/26) oraz Piwnica Romańska (plac Dominikański 1).
 
Specjalna oferta Muzeum Archeologicznego w Gdańsku na „Weekend za pół ceny”

Dom Przyrodników (zwiedzanie wystaw stałych)
·   7 kwietnia 2018 r. (sobota) - wstęp bezpłatny
·   8 kwietnia (niedziela) - bilet normalny: 4 zł, bilet ulgowy: 3 zł

Piwnica Romańska
·   7 kwietnia (sobota) - bilet normalny: 4 zł, bilet ulgowy: 2,5 zł
·   8 kwietnia (niedziela) - wstęp bezpłatny

Godziny otwarcia muzeum w okresie Świąt Wielkanocnych

Zaplanuj wizyte w muzeum

Piątek (30 marca)
- Dom Przyrodników – wystawy otwarte normalnie, godziny zwiedzania: 8:00 – 16:00; administracja, działy i pracownie naukowe nieczynne
- Piwnica Romańska – wystawy otwarte normalnie, godziny zwiedzania: 9:00 – 17:00
- Grodzisko w Sopocie – zamknięte
 
Sobota (31 marca)
Wszystkie wystawy otwarte do godziny 13:00.
 
Niedziela i poniedziałek (1-2 kwietnia)
Wszystkie wystawy zamknięte.

Otwarcie wystawy czasowej: Zapatrzeni w niebo. Dogonowie i ich sztuka

zapatrzeni w niebo

30 marca 2018 – 8 lipca 2018
Dom Przyrodników, ul. Mariacka 25/26

Bohaterami nowej wystawy czasowej w Muzeum Archeologicznym w Gdańsku są Dogonowie – lud zamieszkujący masyw Bandiagary usytuowany w południowo-centralnej części Republiki Mali. Opowieść o Dogonach, ich religii, wiedzy kosmogonicznej i mitologii osnuta jest wokół sztuki, uznawanej za jedną z bardziej autentycznych i nieskażonych wpływami europejskimi.

Liczebność Dogonów szacuje się na 500-600 tys. Lud ten na co dzień posługuje się językiem dogo-so, zaliczanym tradycyjnie do grupy języków woltyjskich (gur). Zamieszkuje kilkaset wiosek ulokowanych na masywie, równinie rozpościerającej się wokół niego oraz na tzw. rumowisku – kamienistych zboczach i wąwozach wokół masywu. Te ostatnie wioski, trudno dostępne, ale malowniczo położone należą do najciekawszych. Dogonowie to typowo rolniczy lud, uprawiający kopieniaczo kilka gatunków zbóż i na pozór niczym się niewyróżniający spośród ludów Afryki. Cechuje ich jednak niezwykle skomplikowana struktura społeczna i bogata kultura duchowa. Podzieleni są na podstawowe cztery wielkie grupy, które z kolei składają się z osiemdziesięciu rodów. W ich strukturze społecznej istnieje też kilka endogamicznych grup, wyróżniających się odrębnością kulturową i statusem. Wierzą w jednego boga-stwórcę Amma, ale wyznają też liczne kulty, między innymi: kult przodków (wagem), lebe, binu. Pokładają wiarę w ciągłe odrodzenie, które umożliwia im uczestnictwo w święcie sigi, odbywającym się raz na 60 lat. W swej rozbudowanej obrzędowości posługują się językiem sigi-so, należącym do grupy mande, znanym tylko niektórym ludziom pełniącym ważne funkcje. Przechowują w swojej tradycji skomplikowaną i ezoteryczną wiedzę na temat powstania wszechświata, Ziemi i pochodzenia swoich przodków, posiadają dużą znajomość planet i gwiazd.

Od lat fascynują zarówno uczonych, jak i podróżników. Wśród wybitnych badaczy interesujących się ich kulturą należy wymienić: Marcela Griaule’a, Germaine Dieterlen, Solange de Ganay, Denise Paulme. Również polscy antropolodzy: Ryszard Vorbrich, Jacek Łapott, Lucjan Buchalik już od ponad czterdziestu lat penetrują dogońskie wioski. Dogonowie – spopularyzowani w literaturze, stali się synonimem afrykańskiej egzotyki.

Dogońskimi artystami są najczęściej kowale, uważani za „mistrzów drewna”. Zdarza się jednak, że twórczością artystyczną zajmują się również członkowie stowarzyszenia Awa
Głównym materiałem jest drewno, choć pojawiają się też figury wykonane z kamienia, żelaza czy rzadziej z gliny. Dla artysty dogońskiego najważniejsze znaczenie ma kontekst duchowy, symboliczna nadbudowa ukryta w formie.

Wśród obiektów sztuki dogońskiej uwagę zwracają maski. Mieszkańcy masywu Bandiagary mają ponad 70 ich rodzajów związanych z ceremonią pogrzebową dama. Maski są odbiciem świata znanego Dogonom. Pojawiają się wśród nich przedstawienia zwierząt żyjących w buszu, wyobrażenia sąsiednich ludów, reprezentanci zawodów, spotykanych u Dogonów i związani z tym przedstawiciele kast. Wśród masek można również dostrzec postaci mityczne, oraz symboliczne przedstawienia przedmiotów materialnych. Maski dogońskie, w części oddającej twarz są zgeometryzowane i abstrakcyjne. Tworzą całość dopiero ze strojem wykonanym z barwionych włókien roślinnych. Zresztą to właśnie włókna są tematem licznych opowieści tłumaczących pochodzenie masek.   

Pośród przedstawień figuralnych dominują wyobrażenia przodków, prawdziwych i mitycznych, męskich, żeńskich i obojnaczych. Część z nich ma podniesione do góry ręce. Ten gest interpretowany jest jako modlitewny wysiłek zmierzający do połączenia ziemi i nieba. Znakiem tego sojuszu jest deszcz, tak ważny dla rolników. Uważa się, że pierwotnie w ten sposób swoich przodków rzeźbili Tellemowie – tajemniczy lud zamieszkujący masyw Bandiagary przed przybyciem Dogonów. To wyobrażenie wtopiło się na dobre w tradycję dogońską i dziś o związkach z Tellemami świadczy tylko nazwa tellem, którą określa się te figury. Dogonowie zazwyczaj przedstawiają postacie ludzkie w sposób uproszczony. Są najczęściej smukłe, mają nieproporcjonalnie duże głowy i tułowie. Szczegóły anatomiczne zaznaczone są symbolicznie, a sposoby zdobienia ciała oddane starannie. Najważniejszymi elementami statuetki przedstawiającej kobietę są głowa i piersi, zaś w wizerunkach mężczyzn – ramiona i genitalia. Wśród przedstawień antropomorficznych ma uwagę zasługują figury kobiet z dziećmi, które odnoszą się do pramatki, nawiązują też symbolicznie do niezwykle cenionej w Afryce miłości macierzyńskiej i kobiecej płodności.

Obok wyobrażeń antropomorficznych w twórczości Dogonów pojawiają się też wizerunki zwierząt, zwłaszcza tych szczególnie ważnych w ich mitologii: krokodyla (nazywanego powszechnie kajmanem), szakala yurugu obdarzonego darem jasnowidzenia, żółwia i dzioborożca (calao). Te wizerunki zwierząt i ludzi powtarzają się również w zestawach wróżebnych – popularnych przykładach plastyki dogońskiej. Artyści, oprócz pełnoplastycznych rzeźb, tworzą także płaskorzeźby, którymi pokrywają drzwiczki spichlerzy lub drzwi prowadzące do domów ginna bana. Zarówno jedne, jak i drugie, zaopatrzone są zawsze w ozdobnie rzeźbione zamki. Najpopularniejszym motywem tych płaskorzeźb są dogońscy przodkowie.  

Zabytki prezentowane na wystawie pochodzą ze zbiorów Muzeum Narodowego w Szczecinie. Obiekty zostały pozyskane do zbiorów dzięki dofinansowaniu ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu „Kolekcje muzealne” oraz środków finansowych budżetu Województwa Zachodniopomorskiego w 2017 roku.

miejsce: Muzeum Archeologiczne w Gdańsku, Dom Przyrodników, ul. Mariacka 25/26
termin wystawy: 30.03.2018-8.07.2018
wernisaż wystawy: 29 marca 2018 (czwartek), godz. 13.00
kuratorzy: Ewa Prądzyńska (Muzeum Narodowe w Szczecinie), Elżbieta Kołosowska (MAG)

Digitalizacja zbiorów Muzeum Archeologicznego w Gdańsku

digitalizacja

Od 29 grudnia 2017 roku udostępniamy kolejną kolekcję online, zawierającą 1300 archiwalnych diapozytywów dokumentujących badania archeologiczne prowadzone w latach 70-tych na terenie Pomorza Gdańskiego. 
Internetowe kolekcje muzealne to wygodny, a nierzadko jedyny możliwy sposób dotarcia do zasobów archiwalnych czy wybranych interesujących zabytków, zwłaszcza tych przechowywanych na co dzień w magazynach. Rozwijanie działalności Muzeum Archeologicznego w Gdańsku w tym kierunku jest jednym ze strategicznych priorytetów, mających na celu popularyzację dziedzictwa kulturowego Pomorza szerszej publiczności.
Proces digitalizacji i udostępniania zbiorów w Muzeum trwa od 2015 roku. W ramach pierwszego projektu „Digitalizacja gdańskiej kolekcji pamiątek pielgrzymich”, dofinansowanego z Programu MKiDN, w katalogu online zamieszczono zbiór średniowiecznych plakietek pielgrzymich, wcześniej tworząc od podstaw pracownię fotografii i digitalizacji, i wyposażając ją w specjalistyczny sprzęt. Zaprojektowano wówczas i uruchomiono system bazodanowy Archeoportal, który posiada narzędzia do zarządzania zabytkami i dokumentacją archeologiczną oraz udostępniania zbiorów w katalogu online.
Prezentowana dziś kolekcja została zdigitalizowana dzięki finansowemu wsparciu projektu przez MKIDN z Programu Kultura Cyfrowa.
 
Z kolekcją można zapoznać się poprzez zakładkę zbiory online lub na stronie www.archeoportal.pl.

 

Odry, Węsiory, Leśno. Święte miejsca Gotów – mity i rzeczywistość

strona plakat

18 listopada 2017 – 31 października 2018
 
Grodzisko w Sopocie, ul. Haffnera 63
 
Kamienne kręgi Gotów budzą od wielu lat żywe zainteresowanie, obrosły mitami, są przyczynkiem do sporów interpretacyjnych. Na wystawie przedstawiamy, po raz pierwszy wspólnie, trzy cmentarzyska gockie kultury wielbarskiej z pierwszych wieków naszej ery. Obecnie, po zakończeniu badań i przeprowadzonej rekonstrukcji, funkcjonują one jako rezerwaty archeologiczne.
 
Prezentujemy między innymi wyjątkowe znaleziska z grobów książęcych i grobu szamana z Leśna. Są to zabytki ze zbiorów Instytutu Archeologii Uniwersytetu Łódzkiego, Muzeum Historyczno-Etnograficznego w Chojnicach i Muzeum Archeologicznego w Gdańsku. Pokazujemy skąd Goci do nas przybyli i jakie były ich późniejsze dzieje, aż do podziału na Wizygotów i Ostrogotów, oraz rolę jaką odegrali w upadku świata antycznego i kształtowaniu się wczesnośredniowiecznej Europy.

Przedstawiamy teorie dotyczące funkcji cmentarzysk gockich, a przede wszystkim ich domniemane związki z astronomią. Przykładem może być najbardziej znane cmentarzysko w Odrach. Obecnie archeolodzy nie mają wątpliwości, że kręgi były miejscem zgromadzeń plemiennych, podczas których odbywały się rytualne uczty i składano ofiary.

Część przyrodnicza ekspozycji prezentować będzie zagadnienia dotyczące porostów naskalnych pokrywających głazy tworzące kręgi kamienne w Odrach. Są to gatunki charakterystyczne dla arktycznej tundry czy wysokich gór, mogące dożywać nawet kilku tysięcy lat.
 
Kurator wystawy: Krzysztof Godon
 
Godziny otwarcia:
wtorek – niedziela / 09:00-17:00 / kwiecień
wtorek – niedziela / 10:00-18:00 / maj – wrzesień



Patroni medialni

RG logo na bialym  logo rgb trojmiasto

Ta strona używa plików Cookies. Dowiedz się więcej o celu ich używania i możliwości zmiany ustawień Cookies w przeglądarce. polityka prywatności